ZP & Municipal Elections: डबल निवडणूक रणधुमाळी! आयोगाची मोठी घोषणा – महापालिकांसोबत किती जिल्हा परिषदांना लागणार निवडणुका?

by Webdesk
10 Dec 2025

Source: News 18 Marathi

मुंबई: राज्यातील नगर परिषद आणि नगरपालिकांच्या निवडणुका पूर्ण झाल्यानंतर आता जिल्हा परिषद, पंचायत समिती आणि विविध महानगर पालिकांच्या निवडणुकांची उत्सुकता वाढत चालली आहे. महापालिका निवडणुकांना वेग देण्यासाठी राज्य निवडणूक आयोगाने हालचाली जलद गतीने सुरू केल्या आहेत. याच प्रक्रियेअंतर्गत महापालिका निवडणुकांसाठीची मतदार यादी अंतिम करण्याची मुदत आयोगाने आणखी काही दिवसांनी वाढवली आहे. दरम्यान, जिल्हा परिषद आणि पंचायत समिती निवडणुकांबाबतही एक महत्त्वाची माहिती आता आयोगाकडून समोर आली आहे.

राज्यातील २९ महानगर पालिकांच्या निवडणुका नेमक्या केव्हा जाहीर होणार, याकडे राजकीय पक्ष, प्रशासकीय यंत्रणा आणि नागरिकांचे लक्ष केंद्रीत झाले आहे. विधिमंडळाचे हिवाळी अधिवेशन आता अल्पकाळासाठीच होणार असून, हे अधिवेशन संपताच महापालिका आणि जिल्हा परिषद निवडणुका अधिकृतपणे घोषित होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. महापालिका निवडणुकांसाठीची प्राथमिक मतदार यादी १० डिसेंबर रोजी जाहीर करायची होती. मात्र विविध तांत्रिक आणि दुरुस्तीच्या कारणांमुळे आयोगाने हा कालावधी पाच दिवसांनी पुढे ढकलून नवीन वेळापत्रक जाहीर केले आहे.

स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांसाठी आयोगाने सुरुवातीला तीन टप्प्यांमध्ये मतदानाची आखणी केली होती. पहिल्या टप्प्यात नगर परिषद आणि नगर पंचायतीच्या निवडणुका यशस्वीरीत्या पूर्ण झाल्या. दुसऱ्या टप्प्यात ३२ जिल्हा परिषद आणि त्याअंतर्गत असलेल्या पंचायत समित्यांसाठी मतदानाची तयारी सुरू होती, तर तिसऱ्या टप्प्यात २९ महानगर पालिकांच्या निवडणुका होणार होत्या. परंतु या सर्व प्रक्रियेवर ओबीसी आरक्षणाचा मुद्दा गडद सावली टाकून गेला. ओबीसी समाजाला २७ टक्के आरक्षण देण्याच्या निर्णयावर आक्षेप घेतल्यामुळे हा विषय थेट सर्वोच्च न्यायालयापर्यंत गेला. न्यायालयाने स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका ५० टक्क्यांच्या मर्यादेतच घेण्याचे स्पष्ट करून सांगितल्याने आयोगाला संपूर्ण नियोजन नव्याने तपासावे लागले.

या पार्श्वभूमीवर आता निवडणुकांचा डबल बार उडण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे. म्हणजेच, जिल्हा परिषद आणि महापालिका या दोन्ही मोठ्या निवडणुका एकत्रितपणे लागू शकतात का, याचा प्राथमिक अभ्यास राज्य निवडणूक आयोगाने सुरू केला आहे. आयोगाकडून उपलब्ध मनुष्यबळ, कर्मचारी क्षमता, मतदान साहित्य, निवडणूक यंत्रणा आणि सुरक्षा व्यवस्थेचा सखोल आढावा घेतला जात आहे. अंतिम निर्णय या सर्व बाबींच्या विश्लेषणानंतरच घेतला जाईल, असे राज्य निवडणूक आयुक्त दिनेश वाघमारे यांनी ‘दैनिक लोकसत्ता’शी बोलताना स्पष्ट केले.

राज्यातील काही जिल्हा परिषद आणि पंचायत समित्यांचे आरक्षण ५० टक्क्यांच्या मर्यादेत राहिल्यामुळे त्यांची निवडणूक पहिल्या टप्प्यातच घेता येणार आहे. सध्या उपलब्ध माहितीनुसार, १२ जिल्हा परिषद आणि अंदाजे १२५ पंचायत समित्यांसाठी निश्चित केलेले आरक्षण ५० टक्क्यांच्या मर्यादेपलीकडे गेलेले नाही. त्यामुळे या ठिकाणी निवडणुका लवकर लागू शकतात. उलट, दोन महानगर पालिकांमध्ये मात्र ५० टक्के आरक्षण मर्यादा ओलांडली गेल्याचे निदर्शनास आले आहे. त्यामुळे या महापालिकांमध्ये निवडणुका दुसऱ्या टप्प्यात किंवा उशिरा घेतल्या जाण्याची शक्यता आहे.

दरम्यान, संपूर्ण राज्यभर महापालिका निवडणुकांविषयी मोठे राजकारण तापले आहे. कारण २९ पैकी अनेक महापालिका राजकीयदृष्ट्या अतिशय महत्त्वाच्या मानल्या जातात. मुंबई, ठाणे, पुणे, नागपूर, नाशिक, कल्याण-डोंबिवली अशा महानगर पालिकांच्या निवडणुका अत्यंत निर्णायक ठरणार आहेत. विशेषत: मुंबई महानगर पालिका निवडणूक तर नेहमीच सर्वाधिक चर्चेत राहते. यंदाच्या निवडणुकीत ठाकरे बंधूंचा एकत्रित आलेला फॅक्टर, महायुतीतील गतिशीलता, आणि विरोधकांचा आक्रमक प्रचार यामुळे ही निवडणूक अधिकच रंगतदार होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे या निवडणुका केव्हा लागणार, कोणत्या टप्प्यात सुरु होणार आणि कोणत्या मनपांची घोषणा आधी होईल, याकडे सर्वांचा कल लागला आहे.

राज्यात निवडणुकीचा माहोल दिवसेंदिवस तापत असून येणारे काही दिवस राजकीय घडामोडींनी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. आयोगाच्याच नव्हे तर राजकीय पक्षांच्या आंतरिक बैठका, तयारी आणि रणनीतीसुद्धा आता वेगात तयार होऊ लागल्या आहेत. महापालिका आणि जिल्हा परिषद निवडणुका एकाच कालावधीत लागू पडल्यास राज्याच्या राजकारणात मोठा बदल पाहायला मिळू शकतो.

Image Courtesy:

02 Jan 2026

BMC Elections

ZP & Municipal Elections: डबल निवडणूक रणधुमाळी! आयोगाची मोठी घोषणा – महापालिकांसोबत किती जिल्हा परिषदांना लागणार निवडणुका?

Related News

BMC Election: किती उमेदवारांचे अर्ज वैध, किती बाद? मुंबई महापालिकेत अखेर कितीजण मैदानात?

मुंबईकरांसाठी मोठी घोषणा: १० रुपयांचा नाश्ता आणि महिलांना १५०० रुपये, ज्युनिअर ठाकरेंचा महामेगाप्लान उघड

BMC निवडणूक: ठाकरे बंधूंची 227 उमेदवारांची अंतिम यादी जाहीर! तुमच्या प्रभागातून कोण मैदानात? पाहा सविस्तर

Mumbai civic polls: NCP to approach State Election Commission, alleges bias favouring BJP–Shiv Sena candidates