राज्यात मतदारयादी तपासणीसाठी अजून वाट पाहावी लागणार — लगेच नाही होणार फेरतपासणी

by Webdesk
27 Oct 2025

देशातील दुसऱ्या टप्प्यातील मतदार याद्यांच्या सखोल फेरतपासणी मोहिमेबाबत निवडणूक आयोगाने १२ राज्यांमध्ये ती राबविण्याची घोषणा केली असली, तरी महाराष्ट्रात ही मोहिम सध्या हाती घेतली जाणार नाही. स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका जवळ आल्याने, राज्यात सध्या फेरतपासणी टाळण्यात येणार आहे. मात्र, ही प्रक्रिया पुढील वर्षी सुरू होण्याची शक्यता आहे.

गेल्या पाच वर्षांपासून राज्यातील अनेक स्थानिक स्वराज्य संस्था — जसे की महानगरपालिका, नगरपालिका, जिल्हा परिषद, पंचायत समित्या आणि नगरपंचायती — यांच्या निवडणुका रखडल्या आहेत. सर्वोच्च न्यायालयाने नुकतेच आदेश दिले आहेत की, या सर्व रखडलेल्या निवडणुका जानेवारीअखेरपर्यंत पार पडल्या पाहिजेत. त्यानुसार राज्य निवडणूक आयोगाने निवडणुकांच्या तयारीला गती दिली आहे.

राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका लक्षात घेता, सध्या मतदार याद्यांची सखोल फेरतपासणी न करण्याची शिफारस राज्याच्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्याने केली होती. आयोगाने ती मान्य करत, या दुसऱ्या टप्प्यातील फेरतपासणी मोहिमेत महाराष्ट्राचा समावेश न करण्याचा निर्णय घेतला आहे. दुसऱ्या टप्प्यात १२ राज्यांमध्ये ही मोहिम चालवली जाणार आहे, तर महाराष्ट्रातील निवडणुका पूर्ण होईपर्यंत ती पुढे ढकलण्यात आली आहे.

याच काळात केरळमध्येही स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका होणार आहेत, पण तेथे फेरतपासणी मोहिम राबवली जाणार आहे. मात्र, महाराष्ट्रात तीन टप्प्यांमध्ये होणाऱ्या निवडणुकांच्या वेळापत्रकामुळे गोंधळ टाळण्यासाठी ही मोहिम पुढे ढकलण्यात आली आहे.

राज्यात प्रथम नगरपालिका, नंतर जिल्हा परिषद आणि शेवटी महानगरपालिकांच्या निवडणुका पार पडणार आहेत. या सर्व प्रक्रियेचा शेवट जानेवारी २०२६ च्या तिसऱ्या आठवड्यात होईल, अशी शक्यता आहे. या काळात मतदार याद्यांची फेरतपासणी सुरू केल्यास प्रशासनिक गोंधळ निर्माण झाला असता, म्हणून आयोगाने ती पुढे ढकलली आहे.

स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांसाठी १ जुलै २०२५ च्या मतदारयाद्या आधार म्हणून वापरल्या जातील. त्यामुळे निवडणुका पार पडेपर्यंत सखोल फेरतपासणी न करण्याची मागणी अनेक राजकीय पक्षांनीही केली होती.

महाराष्ट्रात विधानसभेच्या निवडणुका नुकत्याच पार पडल्या असून, पुढील लोकसभा किंवा विधानसभा निवडणुका २०२९ पर्यंत अपेक्षित नाहीत. त्यामुळे राज्यात मतदारयाद्यांच्या तातडीच्या फेरतपासणीची गरज नाही, असे स्पष्ट संकेत प्रशासनाकडून देण्यात आले आहेत. त्यामुळे महाराष्ट्रात ही मोहिम तिसऱ्या टप्प्यात — म्हणजे इतर राज्यांनंतर — राबवली जाण्याची शक्यता आहे.

दरम्यान, काही भाजप नेत्यांनी राज्यात बेकायदेशीर बांगलादेशी नागरिकांची नावे मतदार याद्यांमधून वगळण्याची मागणी केली आहे. त्यांच्या मते, राज्यातील काही शहरांमध्ये बेकायदेशीररीत्या वास्तव करणाऱ्या व्यक्तींची नावे मतदार याद्यांमध्ये समाविष्ट करण्यात आली आहेत. मात्र, स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या आगामी निवडणुकांसाठी आधीच्या याद्यांचाच वापर केला जाणार असल्याने, सध्याच्या फेरतपासणी मोहिमेचा त्याच्याशी थेट संबंध राहणार नाही.

यामुळे आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर मतदार याद्यांच्या फेरतपासणी मोहिमेला विराम मिळाला आहे. राज्यात निवडणुकीच्या तयारीत गुंतलेल्या प्रशासनावर अतिरिक्त कामाचा भार न पडावा, यासाठीही हा निर्णय महत्त्वाचा ठरला आहे. फेरतपासणी पुढे ढकलल्याने सरकारी यंत्रणेवरील ताण काही प्रमाणात कमी होईल, असे प्रशासनिक अधिकाऱ्यांचे मत आहे.

सारांशतः, महाराष्ट्रात स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांना प्राधान्य देत सध्या मतदार याद्यांच्या सखोल फेरतपासणी मोहिमेला थांबवण्यात आले आहे. निवडणुका पार पडल्यानंतर ही मोहिम पुढील टप्प्यात सुरू होईल, अशी शक्यता असून, मतदार याद्यांचा आधार म्हणून १ जुलै २०२५ पर्यंतच्या आकडेवारीचा वापर करण्यात येईल. हा निर्णय निवडणूक आयोगाच्या वेळापत्रकातील सुसूत्रता राखण्यासाठी आणि निवडणुकीची प्रक्रिया निर्विघ्नपणे पार पाडण्यासाठी निर्णायक ठरला आहे.

Image Courtesy:

02 Jan 2026

BMC Elections

राज्यात मतदारयादी तपासणीसाठी अजून वाट पाहावी लागणार — लगेच नाही होणार फेरतपासणी

Related News

BMC Election: किती उमेदवारांचे अर्ज वैध, किती बाद? मुंबई महापालिकेत अखेर कितीजण मैदानात?

मुंबईकरांसाठी मोठी घोषणा: १० रुपयांचा नाश्ता आणि महिलांना १५०० रुपये, ज्युनिअर ठाकरेंचा महामेगाप्लान उघड

BMC निवडणूक: ठाकरे बंधूंची 227 उमेदवारांची अंतिम यादी जाहीर! तुमच्या प्रभागातून कोण मैदानात? पाहा सविस्तर

Mumbai civic polls: NCP to approach State Election Commission, alleges bias favouring BJP–Shiv Sena candidates