कबुतरखान्यांवरून जैन समाजाचा संताप उफाळला; जैन मुनींचा थेट इशारा — आमरण उपोषणाची घोषणा!

by Webdesk
27 Oct 2025

मुंबई महानगरपालिकेने कबुतरखान्यांवर घातलेल्या बंदीच्या निर्णयामुळे जैन समाजामध्ये तीव्र असंतोष निर्माण झाला आहे. या निर्णयाच्या निषेधार्थ आता जैन समाजाने मोठं पाऊल उचलत आमरण उपोषण करण्याचा निर्णय घेतला आहे. जैन मुनी निलेश चंद्र विजय यांच्या नेतृत्वाखाली हे उपोषण मुंबईतील आझाद मैदानावर ३ नोव्हेंबरपासून सुरू होणार आहे. यापूर्वी मुनींनी १ नोव्हेंबर रोजीच उपोषण सुरू करण्याची घोषणा केली होती, परंतु पोलिसांकडून परवानगी न मिळाल्याने हा निर्णय काही दिवसांनी पुढे ढकलण्यात आला आहे.

मुंबई पोलिसांनी जैन समाजाच्या आंदोलनाला परवानगी नाकारण्यामागे दोन मुख्य कारणे दिली आहेत. पहिले म्हणजे, १ नोव्हेंबर हा सार्वजनिक सुट्टीचा दिवस असल्याने त्या दिवशी कायदा आणि सुव्यवस्थेच्या दृष्टीने आव्हान निर्माण होऊ शकते. दुसरे कारण म्हणजे, याच दिवशी महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना (मनसे) आणि महाविकास आघाडी (MVA) यांनीही मतदार याद्या दुरुस्त करण्याच्या मागणीसाठी मोठे मोर्चे काढण्याची घोषणा केली आहे. त्यामुळे एकाच दिवशी तीन मोठी आंदोलने होत असल्याने कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये, म्हणून पोलिसांनी खबरदारीचा उपाय म्हणून जैन समाजाच्या आंदोलनाला तात्पुरती परवानगी नाकारली.

जैन मुनी निलेश चंद्र विजय यांनी मात्र स्पष्ट सांगितले आहे की, हे आमरण उपोषण केवळ कबुतरखान्यांच्या रक्षणासाठी नाही, तर धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांच्या जतनासाठी आहे. त्यांच्या मते, कबुतरांना दाणे टाकणे ही जैन धर्मातील अहिंसेच्या तत्त्वाशी निगडित श्रद्धा असून ती केवळ परंपरा नसून धार्मिक कर्तव्य आहे. मुंबई उच्च न्यायालयाने कबुतरखान्यांवर बंदी घातल्यानंतर अनेक कबुतरे उपासमारीने मृत्युमुखी पडल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.

याशिवाय, मुनींनी जैन मंदिरांच्या सुरक्षेची आणि संरक्षणाची मागणी देखील केली आहे. त्यांच्या मागण्यांमध्ये गोवंशाचे रक्षण, जैन प्रार्थनास्थळे आणि कबुतरखाने यांचे संवर्धन, तसेच या सर्व धार्मिक ठिकाणांच्या संरक्षणासाठी राज्य सरकारने स्वतंत्र बोर्ड स्थापन करावा, अशी ठोस मागणी करण्यात आली आहे. या मागण्यांद्वारे त्यांनी राज्य सरकारकडे जैन समाजाच्या धार्मिक श्रद्धांचा आदर राखण्याचे आवाहन केले आहे.

दरम्यान, मुंबईतील कबुतरखाने बंद झाल्याने जैन समाजात मोठी नाराजी पसरली आहे. काही दिवसांपूर्वी मुनी निलेश चंद्र विजय यांनी “गरज पडल्यास शस्त्रसज्ज होऊ” असा इशारा दिल्याने मोठा वाद निर्माण झाला होता. मात्र आता त्यांनी शांततेच्या मार्गाचा अवलंब करत आमरण उपोषणाचे अस्त्र हाती घेतले आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, “अहिंसेच्या तत्त्वावर विश्वास ठेवणारा जैन समाज लढा देणार आहे, पण तो पूर्णपणे शांततामय पद्धतीनेच.”

१ नोव्हेंबरच्या आंदोलनाला परवानगी नाकारल्यानंतरही जैन समाजाने मागे हटण्यास नकार दिला आहे. त्यांनी ठाम भूमिका घेत ३ नोव्हेंबरपासून हे आंदोलन सुरू करण्याची तयारी केली आहे. आझाद मैदानावर सुरू होणारे हे उपोषण राज्य सरकारवर दबाव आणणारे ठरणार असून, समाजातील अनेक संघटना आणि जैन श्रद्धाळू त्यात सहभागी होणार असल्याचे संकेत मिळत आहेत.

या आंदोलनामुळे मुंबईतील राजकीय आणि सामाजिक वातावरण पुन्हा एकदा तापण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. आधीच मनसे आणि महाविकास आघाडीचे मोर्चे जाहीर झाल्याने प्रशासनावर ताण वाढला आहे. अशा परिस्थितीत जैन समाजाचे आमरण उपोषण सुरू झाल्यास, कायदा व सुव्यवस्थेच्या दृष्टीने सरकारसमोर मोठं आव्हान उभं राहू शकतं.

मुनी निलेश चंद्र विजय यांच्या नेतृत्वाखाली होणाऱ्या या आंदोलनाला जैन समाजातील विविध संघटनांचा पाठिंबा आहे. अनेक जैन मुनी आणि श्रद्धाळू या आंदोलनात सहभागी होणार आहेत. त्यांच्या मते, कबुतरखान्यांवरील बंदी ही केवळ एका ठिकाणाचा प्रश्न नाही, तर धार्मिक स्वातंत्र्यावर गदा आणणारा निर्णय आहे.

सध्या प्रशासन आणि राज्य सरकार या परिस्थितीकडे लक्ष ठेवून आहे. समाजाच्या मागण्या आणि न्यायालयाच्या आदेशांमध्ये समन्वय साधण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत. मात्र, जैन समाजाचा निर्धार पाहता, ३ नोव्हेंबरपासून सुरू होणारे हे आमरण उपोषण मुंबईतील चर्चेचा प्रमुख विषय ठरणार आहे.

Image Courtesy:

02 Jan 2026

BMC Elections

कबुतरखान्यांवरून जैन समाजाचा संताप उफाळला; जैन मुनींचा थेट इशारा — आमरण उपोषणाची घोषणा!

Related News

BMC Election: किती उमेदवारांचे अर्ज वैध, किती बाद? मुंबई महापालिकेत अखेर कितीजण मैदानात?

मुंबईकरांसाठी मोठी घोषणा: १० रुपयांचा नाश्ता आणि महिलांना १५०० रुपये, ज्युनिअर ठाकरेंचा महामेगाप्लान उघड

BMC निवडणूक: ठाकरे बंधूंची 227 उमेदवारांची अंतिम यादी जाहीर! तुमच्या प्रभागातून कोण मैदानात? पाहा सविस्तर

Mumbai civic polls: NCP to approach State Election Commission, alleges bias favouring BJP–Shiv Sena candidates