मुंबई उपनगरांमध्ये कबुतरखान्यांची वाढती भर! 13 नवे कबुतरखाने सुरु करण्यावर BMC बैठकीत निर्णय अपेक्षित

by Webdesk
25 Sep 2025

मुंबईत कबुतरखान्यांचा प्रश्न गंभीर; उपनगरांवर वाढणार भार, १३ नव्या कबुतरखान्यांचा प्रस्ताव

मुंबई : मुंबई शहरात जागेअभावी कबुतरखाने उभारण्याची प्रक्रिया थांबली असताना, उपनगरांवर त्याचा मोठा भार पडण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. लोकवस्तीपासून किमान ५०० मीटर अंतरावर नवीन कबुतरखाने सुरू करण्यासाठी मुंबई महानगरपालिकेने पावले उचलली आहेत. यासाठी सर्व २५ वॉर्ड अधिकाऱ्यांना अहवाल सादर करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या होत्या. या अहवालानुसार २५ पैकी १२ वॉर्डांनी १३ ठिकाणी नवीन कबुतरखाने सुरू करण्याची तयारी दर्शवली आहे. मात्र, मुंबई शहरातील नऊ वॉर्डांसह चार उपनगर वॉर्डांनी जागा उपलब्ध नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे येणाऱ्या काळात उपनगरांतील कबुतरखान्यांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढणार आहे.

मुंबईत कबुतरखान्यांचा प्रश्न मागील काही महिन्यांपासून चर्चेत आहे. कबुतरांच्या वाढत्या संख्येमुळे आरोग्यविषयक तक्रारी आणि स्वच्छतेचे प्रश्न गंभीर झाले आहेत. यासाठी कबुतरांना नियंत्रित पद्धतीने खाद्य द्यावे की नाही, यावर विविध हरकती व सूचना मागवण्यात आल्या होत्या. मात्र, अंतिम निर्णय अद्याप झालेला नाही. दरम्यान, महापालिका आयुक्तांनी लोकवस्तीपासून दूर असलेल्या जागांवर कबुतरखाने उभारण्यासाठी सर्व वॉर्ड अधिकाऱ्यांना आदेश दिले होते.

या आदेशानुसार २५ वॉर्डांपैकी १२ वॉर्डांनी आपापले प्रस्ताव महापालिका आयुक्त आणि आरोग्य विभागाकडे सादर केले आहेत. त्यात एस वॉर्डमध्ये दोन ठिकाणी कबुतरखाने उभारण्याचा प्रस्ताव ठेवण्यात आला आहे. या कबुतरखान्यांसाठी सामाजिक संस्था पुढाकार घेणार असून महापालिकेचे पाठबळ त्यांना मिळणार आहे. या प्रस्तावावर लवकरच महत्त्वाची बैठक घेण्यात येणार आहे.

सध्या मुंबईत एकूण ५१ कबुतरखाने आहेत. मात्र, विधान परिषदेतील चर्चेनंतर आणि न्यायालयाच्या आदेशानुसार काही कबुतरखाने बंद करण्यात आले. त्यामुळे उर्वरित कबुतरखाने टिकवून ठेवणे आणि नवीन उभारणीबाबत महापालिकेला अधिक काळजी घ्यावी लागणार आहे. यासाठी तज्ज्ञ समिती नेमण्यात आली असून, त्यांनी सविस्तर अहवाल तयार करण्याचे काम हाती घेतले आहे.

शहर भागातील नऊ वॉर्डांनी मात्र कबुतरखान्यांसाठी जागाच उपलब्ध नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. यात ए, बी, सी, डी, ई, एफ उत्तर, एफ दक्षिण, जी उत्तर आणि जी दक्षिण वॉर्डांचा समावेश आहे. याशिवाय उपनगरांतील एच पूर्व, के पूर्व, पी उत्तर आणि आर दक्षिण वॉर्डांनीही जागा नसल्याचे कळवले आहे. विशेषत: दादरमधील जी उत्तर वॉर्डमध्ये आधीच चार ठिकाणी कबुतरखाने असून, आणखी जागा उपलब्ध नसल्याचे अहवालात नमूद केले आहे.

याउलट, पश्चिम, मध्य आणि पूर्व उपनगरांतील काही वॉर्डांनी नव्या कबुतरखान्यांचा प्रस्ताव दाखल केला आहे. उदाहरणार्थ, एच पश्चिम वॉर्डमध्ये वांद्रे ते सांताक्रुझ पश्चिमपर्यंत जागा निश्चित करण्यात आली आहे. के पश्चिम वॉर्डमध्ये विलेपार्ले, अंधेरी, जोगेश्वरी पश्चिम, जुहू आणि वर्सोवा परिसरात कबुतरखाने उभारण्याचा प्रस्ताव आहे. एल वॉर्डमध्ये कुर्ला, साकिनाका आणि चांदिवली परिसर तर एम पूर्व वॉर्डमध्ये मानखुर्द, अणुशक्ती नगर आणि देवनार यांचा समावेश आहे. याशिवाय घाटकोपर, विद्याविहार (एन वॉर्ड), गोरेगाव व आरे (पी दक्षिण), दहिसर (आर उत्तर), बोरिवली (आर मध्य), भांडुप, विक्रोळी, कांजुरमार्ग, नाहूर (एस वॉर्ड) आणि मुलुंड (टी वॉर्ड) या भागांमध्येही कबुतरखान्यांची उभारणी करण्याची तयारी आहे.

याआधी संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान परिसरात एक नवीन कबुतरखाना उभारण्यात आला होता. यामुळे उपनगरांमध्ये कबुतरखान्यांची वाढती संख्या आणखी स्पष्ट होते. दरम्यान, राज्य सरकारच्या नगरविकास विभागाने पाळीव आणि मोकाट प्राण्यांसाठी पशुवैद्यकीय रुग्णालये उभारण्याचे निर्देशही सर्व महानगरपालिकांना दिले आहेत. या रुग्णालयांचे बांधकाम आणि संचालन करण्याची जबाबदारी स्थानिक महापालिकांची असेल.

एकूणच, मुंबई शहरात जागा नसल्यामुळे कबुतरखान्यांची उभारणी उपनगरांवर केंद्रित होत असल्याचे चित्र दिसते. यामुळे कबुतरखान्यांचा वाढता भार, स्वच्छतेचे प्रश्न आणि आरोग्याच्या समस्या सोडवण्यासाठी महापालिकेने स्पष्ट आणि प्रभावी धोरण आखणे आवश्यक असल्याचे नागरिकांचे मत आहे.

Image Courtesy:

02 Jan 2026

BMC Elections

मुंबई उपनगरांमध्ये कबुतरखान्यांची वाढती भर! 13 नवे कबुतरखाने सुरु करण्यावर BMC बैठकीत निर्णय अपेक्षित

Related News

BMC Election: किती उमेदवारांचे अर्ज वैध, किती बाद? मुंबई महापालिकेत अखेर कितीजण मैदानात?

मुंबईकरांसाठी मोठी घोषणा: १० रुपयांचा नाश्ता आणि महिलांना १५०० रुपये, ज्युनिअर ठाकरेंचा महामेगाप्लान उघड

BMC निवडणूक: ठाकरे बंधूंची 227 उमेदवारांची अंतिम यादी जाहीर! तुमच्या प्रभागातून कोण मैदानात? पाहा सविस्तर

Mumbai civic polls: NCP to approach State Election Commission, alleges bias favouring BJP–Shiv Sena candidates