BMC निवडणूक अपडेट: 'पुन्हा येईन' म्हणणाऱ्या माजी नगरसेवकांची उमेदवारी धोक्यात, महापालिका निवडणुकीत मोठे बदल!

by Webdesk
12 Oct 2025

मुंबई : मुंबई महापालिका निवडणुकीची गती वाढण्यास काही दिवसांचेच अंतर राहिले आहे. राज्यातील बदललेल्या राजकीय समीकरणामुळे स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांमध्येही मोठा उलटफेर होण्याची शक्यता आहे. या बदललेल्या परिस्थितीत मुंबई महापालिकेतील अनेक माजी नगरसेवकांना त्यांच्या विद्यमान प्रभागात पुन्हा उमेदवारी मिळण्याची शक्यता असली तरी, काही माजी नगरसेवकांना ‘पुन्हा येईन’ असा स्वप्न पाहत असताना आपला खेळ बिघडण्याची भीती वाटू लागली आहे.

मुंबई महानगरपालिकेच्या आगामी निवडणुकीसाठी महत्त्वाचा टप्पा मानली जाणारी प्रभाग रचना नुकतीच निश्चित करण्यात आली आहे. यानंतर प्रभाग आरक्षणाची अधिसूचना देखील जारी करण्यात आली आहे. भाग आरक्षण चक्राकार पद्धतीने काढण्यात येणार आहे. या अधिसूचनेनुसार मुंबईतील प्रभागांमध्ये अनुसूचित जमाती, इतर मागासवर्गीय (OBC), महिला आणि खुल्या प्रवर्गासाठी आरक्षण ठरवले जाणार आहे.

मुंबई महापालिकेच्या निवडणुकीसाठी अनुसूचित जमाती प्रवर्गासाठी 2 जागा राखीव असतील, तर इतर मागासवर्गीय (OBC) प्रवर्गासाठी 61 जागा राखीव राहतील. याशिवाय, अनुसूचित जमाती, महिला आणि खुल्या प्रवर्ग मिळून एकूण 17 जागांचे आरक्षण निश्चित करण्यात आले आहे. मुंबईची एकूण लोकसंख्या 1 कोटी 24 लाख 42 हजार 373 इतकी आहे. या लोकसंख्येमध्ये अनुसूचित जाती 8 लाख 3 हजार 236 आहेत, तर अनुसूचित जमातींची संख्या 1 लाख 29 हजार 652 इतकी आहे. प्रत्येक प्रभागात सरासरी लोकसंख्या 54 हजार 854 राहणार आहे.

या प्रक्रियेनंतर सर्वसामान्य गटातील प्रभागांपैकी प्रथम महिला प्रवर्गासाठी आरक्षण काढले जाईल, आणि उर्वरित प्रभाग खुल्या प्रवर्गात समाविष्ट केले जातील. येत्या आठवड्यात प्रभाग आरक्षण सोडतीचा कार्यक्रम जाहीर होणार असून त्यानंतर प्रत्यक्ष सोडत प्रक्रिया पार पडेल. चक्राकार पद्धती लागू केल्यामुळे सध्या विद्यमान अनेक आरक्षित प्रभाग बदलले जाऊ शकतात. यामुळे अनेक विद्यमान नगरसेवकांचे राजकीय गणित नव्याने मांडले जाण्याची शक्यता आहे. काही माजी नगरसेवकांना दुसऱ्या वॉर्डमध्ये उमेदवारीसाठी आसरा शोधावा लागेल, तर काहींना नवीन संधीची प्रतीक्षा करावी लागेल.

प्रभाग आरक्षणाची पद्धत:

मुंबईत चक्रानुक्रमे आरक्षण लागू करताना 2007, 2012 आणि 2017 या निवडणुकांमध्ये आरक्षण उतरत्या क्रमाने दिले गेले. 2007 मध्ये जे प्रभाग आरक्षित होते, त्यांना वगळून पुढील प्रभागांमध्ये आरक्षण दिले जात होते. आरक्षण ठरवताना एकूण लोकसंख्येत अनुसूचित जाती आणि जमातींची संख्या पाहून त्याचे गुणोत्तर काढले जाते आणि त्यावरून प्रत्येक वर्गासाठी जागा ठरवल्या जातात.

मुंबईतील कोणते वॉर्ड आरक्षित होण्याची शक्यता?

चक्राकार आरक्षणामुळे कोणते प्रभाग कोणत्या वर्गासाठी राखीव राहतील याचा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. यामध्ये अनुसूचित जातींसाठी 93, 118, 133, 140, 141, 146, 147, 151, 152, 155, 183, 186, 189, 199, 215 हे वॉर्ड आरक्षित होण्याची शक्यता आहे. तर अनुसूचित जमातींसाठी 59 आणि 121 हे प्रभाग राखीव राहण्याची शक्यता आहे.

आरक्षणाच्या या प्रक्रियेनंतर माजी नगरसेवकांचे राजकीय भवितव्य ठरवणारा हा टप्पा अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे. विद्यमान प्रभागांमध्ये बदल होऊन काही माजी नगरसेवकांना दुसऱ्या वॉर्डमध्ये उमेदवारी मिळेल का, किंवा काहींना नवीन प्रभागासाठी तयारी करावी लागेल, हे यावेळेस स्पष्ट होणार आहे. त्यामुळे ‘पुन्हा येईन’ असा विचार करणाऱ्या माजी नगरसेवकांच्या मनात धास्ती निर्माण झाली आहे.

शेवटी, प्रभाग आरक्षणामुळे मुंबई महापालिकेच्या निवडणुकीतील राजकीय समीकरणात मोठा बदल घडवून आणण्याची शक्यता आहे. विद्यमान प्रभागांमध्ये बदल आणि आरक्षणाचे चक्राकार पद्धतीने वाटप हे महत्त्वाचे घटक ठरतील, ज्यामुळे माजी नगरसेवकांच्या पुनरुज्जीवनाच्या योजना, पक्षांची रणनीती आणि उमेदवार निवडीवर मोठा परिणाम होईल. आगामी आठवड्यात प्रभाग आरक्षणाची अधिकृत सोडत प्रक्रिया जाहीर होईल आणि त्यानंतरच निवडणुकीच्या प्रत्यक्ष रणधुमाळीला सुरुवात होईल.

Image Courtesy:

02 Jan 2026

BMC Elections

BMC निवडणूक अपडेट: 'पुन्हा येईन' म्हणणाऱ्या माजी नगरसेवकांची उमेदवारी धोक्यात, महापालिका निवडणुकीत मोठे बदल!

Related News

BMC Election: किती उमेदवारांचे अर्ज वैध, किती बाद? मुंबई महापालिकेत अखेर कितीजण मैदानात?

मुंबईकरांसाठी मोठी घोषणा: १० रुपयांचा नाश्ता आणि महिलांना १५०० रुपये, ज्युनिअर ठाकरेंचा महामेगाप्लान उघड

BMC निवडणूक: ठाकरे बंधूंची 227 उमेदवारांची अंतिम यादी जाहीर! तुमच्या प्रभागातून कोण मैदानात? पाहा सविस्तर

Mumbai civic polls: NCP to approach State Election Commission, alleges bias favouring BJP–Shiv Sena candidates