BMC Election 2025: मुंबई महापालिकेची आरक्षण सोडत जाहीर! कोणते वॉर्ड SC, ST साठी राखीव? संपूर्ण यादी पाहा

by Webdesk
11 Nov 2025

राज्यातील सर्वाधिक लक्षवेधी ठरलेल्या महापालिकांच्या प्रभाग आरक्षणाची सोडत आज जाहीर झाली असून, या सोडतीकडे सर्व राजकीय पक्ष, माजी नगरसेवक आणि संभाव्य उमेदवारांचे लक्ष लागले होते. अनेकांचे राजकीय भविष्य या आरक्षणावर ठरणार असल्याने राजकीय वातावरणात चांगलीच चुरस निर्माण झाली आहे. विशेषतः मुंबई महानगरपालिकेची निवडणूक ही सगळ्यांसाठी प्रतिष्ठेची लढाई मानली जात असल्याने आजच्या सोडतीकडे सर्वांचे डोळे लागले होते.

मुंबई महानगरपालिकेत एकूण २२७ प्रभाग असून, त्यापैकी ७४ जागा खुल्या गटासाठी राखीव राहणार आहेत. तर उर्वरित जागांचे वाटप विविध प्रवर्गानुसार करण्यात आले आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका ३१ जानेवारी २०२५ पूर्वी पूर्ण करण्याचे आदेश दिल्यानंतर राज्य निवडणूक आयोगाने निवडणूक कार्यक्रमाची घोषणा केली होती. त्यानुसार आज मुंबईसह इतर महापालिकांसाठीच्या आरक्षणाची सोडत पार पडली.

मुंबई महानगरपालिकेची ही सोडत वांद्रे (पश्चिम) येथील बालगंधर्व रंगमंदिर सभागृहात पार पडली. या सोडतीदरम्यान एकूण २२७ जागांपैकी अर्ध्या म्हणजेच ११४ जागा महिलांसाठी राखीव ठेवण्यात आल्या आहेत. त्यामुळे महिला उमेदवारांना या निवडणुकीत मोठी संधी उपलब्ध होणार आहे.

सोडतीनंतर वाढणार राजकीय रंगत

आरक्षण सोडतीनंतर आता मुंबईसह राज्यातील अनेक शहरांमध्ये राजकारण आणखी रंगणार आहे. कोणता वॉर्ड आरक्षित झाला आणि कोण खुला राहिला, यावरून अनेक ठिकाणी राजकीय समीकरणे बदलण्याची शक्यता आहे. काही माजी नगरसेवकांचे वॉर्ड महिला आरक्षित झाल्याने त्यांच्या जागी पत्नी किंवा इतर कुटुंबीयांना उमेदवारी देण्याचा विचार सुरू झाला आहे. तर काही जणांनी नव्या पर्यायी वॉर्डमधून पुन्हा निवडणुकीत उतरायची तयारी सुरू केली आहे. या सर्व घडामोडींमुळे महापालिका निवडणुकीत नव्या राजकीय युती आणि तणाव निर्माण होण्याची शक्यता आहे.

अनुसूचित जाती आणि जमातींसाठी राखीव प्रभाग

मुंबई महानगरपालिकेच्या २२७ प्रभागांपैकी १५ प्रभाग अनुसूचित जातीसाठी (SC) राखीव ठेवण्यात आले आहेत. यामध्ये प्रभाग क्रमांक २६, ९३, १४६, १५२, २१५, १४१, आणि १४० हे अनुसूचित जाती पुरुषांसाठी राखीव आहेत.

तर अनुसूचित जाती महिला प्रवर्गासाठी १५१, १८६, १५५, १४७, १८९, ११८, १८३, १३३ आणि १४० हे प्रभाग राखीव ठेवण्यात आले आहेत.

अनुसूचित जमाती (ST) साठी एकूण २ प्रभाग राखीव आहेत. यामध्ये पुरुष प्रवर्गासाठी प्रभाग क्रमांक ५३ आणि महिला प्रवर्गासाठी प्रभाग क्रमांक १२१ राखीव आहे.

मुंबई महापालिकेचे आरक्षण चित्र

मुंबई महानगरपालिकेतील एकूण २२७ सदस्यांपैकी पुढील प्रमाणे आरक्षण निश्चित करण्यात आले आहे –

महिलांसाठी एकूण राखीव जागा: ११४

अनुसूचित जातींसाठी एकूण जागा: १५ (महिला – ८, पुरुष – ७)

अनुसूचित जमातींसाठी एकूण जागा: २ (महिला – १, पुरुष – १)

इतर मागासवर्गीय (OBC) राखीव जागा: ६१ (महिला – ३१, पुरुष – ३०)

सर्वसाधारण प्रवर्ग: १४९ (महिला – ७४, पुरुष – ७५)

या आरक्षण रचनेनुसार, महिलांना महापालिकेतील प्रतिनिधित्वाची अर्धी संधी मिळणार आहे. त्यामुळे अनेक नवीन महिला नेत्यांना राजकीय क्षेत्रात पुढे येण्याची संधी मिळणार असल्याचे मानले जाते.

महामुंबईतील इतर महापालिकांसाठीही सोडत

फक्त मुंबईच नव्हे, तर आजच्या दिवशी महामुंबईतील नऊ महापालिकांसाठी आरक्षण सोडत काढण्यात आली. यामध्ये ठाणे, नवी मुंबई, कल्याण-डोंबिवली, उल्हासनगर, भिवंडी, पनवेल, मीरा-भाईंदर आणि वसई-विरार या महापालिकांचा समावेश आहे. सर्व ठिकाणी सोडतीनंतर राजकीय हालचाली वेगाने सुरू झाल्या आहेत.

आगामी निवडणुकांची रंगत

या आरक्षण जाहीर झाल्यानंतर आता सर्व राजकीय पक्ष आपापल्या रणनीती आखण्यास सुरुवात करतील. अनेक ठिकाणी आरक्षणामुळे विद्यमान नगरसेवकांना त्यांच्या जागा सोडाव्या लागतील, तर काही नव्या चेहऱ्यांना उमेदवारीची संधी मिळेल. मुंबई महापालिकेतील आरक्षणाचे चित्र जाहीर झाल्यामुळे आता उमेदवार निवडीची चुरस वाढणार असून, प्रत्येक पक्ष आपला बालेकिल्ला कायम ठेवण्यासाठी प्रयत्नशील राहील.

आरक्षणामुळे काही राजकीय गटांना धक्का बसण्याची शक्यता असली तरी महिलांना आणि मागासवर्गीयांना प्रतिनिधित्व मिळाल्याने स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये विविधतेचा आवाज अधिक मजबूत होईल. मुंबई महानगरपालिकेच्या या सोडतीने आगामी निवडणुकीच्या शर्यतीची औपचारिक सुरुवात झाली असून, पुढील काही दिवसांत राजकीय समीकरणे कशी बदलतात, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरणार आहे.

Image Courtesy:

02 Jan 2026

BMC Elections

BMC Election 2025: मुंबई महापालिकेची आरक्षण सोडत जाहीर! कोणते वॉर्ड SC, ST साठी राखीव? संपूर्ण यादी पाहा

Related News

BMC Election: किती उमेदवारांचे अर्ज वैध, किती बाद? मुंबई महापालिकेत अखेर कितीजण मैदानात?

मुंबईकरांसाठी मोठी घोषणा: १० रुपयांचा नाश्ता आणि महिलांना १५०० रुपये, ज्युनिअर ठाकरेंचा महामेगाप्लान उघड

BMC निवडणूक: ठाकरे बंधूंची 227 उमेदवारांची अंतिम यादी जाहीर! तुमच्या प्रभागातून कोण मैदानात? पाहा सविस्तर

Mumbai civic polls: NCP to approach State Election Commission, alleges bias favouring BJP–Shiv Sena candidates